Dagtekst van zaterdag 2 februari 2008

U neemt een stuk zwavel: het is hard en stevig. Nu verwarmt …

02/02/2008

U neemt een stuk zwavel: het is hard en stevig. Nu verwarmt u het: het wordt zacht, bijna vloeibaar. Maar als u het blijft verwarmen, wordt het opnieuw hard. Een substantie die, na eerst zacht te zijn geweest, weer stevig wordt als gevolg van de hitte, is echt een uitzondering in de scheikunde en het is interessant om na te gaan waarmee dit verschijnsel in ons psychisch leven overeenstemt. In de alchemistische wetenschap vertegenwoordigen zwavel en kwik respectievelijk het mannelijke en het vrouwelijke principe, te weten het verstand en het hart. Wel, in de veranderingen van zwavel bij verhitting kun je de verschillende fasen zien die het menselijke verstand doormaakt als het met het vraagstuk van de godsdienst en het geloof wordt geconfronteerd. Een mens, bij wie het intellect weinig ontwikkeld is, gelooft rotsvast alles wat men hem over de godsdienst onderwijst; hij heeft wat men noemt een ‘kolenbrandersgeloof.’ Maar nu begint hij zijn licht op te steken, hij ontwikkelt zijn kritische geest, en beetje bij beetje nestelt de twijfel zich in hem, zijn overtuigingen worden krachteloos, hij verliest het geloof. Maar als zijn kennis blijft toenemen en zich verdiept, vindt hij het geloof, het ware geloof terug; een onwrikbaar geloof, gebaseerd op kennis.